Anlaşmalı Boşanma Nedir?
Anlaşmalı boşanma, Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesinin 3. fıkrasında düzenlenen, eşlerin evlilik birliğini sona erdirmek için kendi aralarında mutabakata vardıkları bir boşanma türüdür. Bu yöntem, çekişmeli boşanma davalarına göre daha hızlı ilerler ve tarafların iradelerine dayanır.
“Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.”
Hukuki Süreç Nasıl İşler?
1. Başvuru:
•Anlaşmalı boşanma davası, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesiyle açılır.
2. Duruşma:
•Mahkeme, tarafların boşanma iradelerini serbestçe açıkladığını bizzat kendilerinden dinler.
•Hakim, taraflarca hazırlanan protokolü inceler ve hukuka uygun bulursa onaylar. Uygun bulmazsa değişiklik yapılmasını talep edebilir.
“Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır.”
3. Kararın Verilmesi:
•Tarafların anlaşmalı boşanma koşullarını yerine getirdiği tespit edilirse hakim boşanma kararı verir.
•Karar gerekçeli olarak yazılır ve kesinleşme süreci başlar.
Görevli ve Yetkili Mahkeme
Anlaşmalı boşanma davalarında görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile mahkemesi bulunmayan yerlerde, davalar Asliye Hukuk Mahkemesinde (Aile Mahkemesi sıfatıyla) açılır.
Yetki kuralları kesin değildir. Eşler:
•Altı aydan fazla birlikte yaşadıkları yerin mahkemesini,
•Ortak yerleşim yerleri yoksa bireysel yerleşim yerlerini yetkili mahkeme olarak belirtebilirler.
“Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.”
Anlaşmalı Boşanma İçin Gerekli Şartlar
1. Evlilik Süresi:
•Evliliğin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
•Bir yıldan kısa süren evliliklerde anlaşmalı boşanma mümkün değildir.
2. Protokol Düzenlenmesi:
•Taraflar, boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu konusunda anlaşmaya varmalıdır.
•Protokolde aşağıdaki hususlar yer almalıdır:
•Nafaka (tedbir, iştirak, yoksulluk)
•Velayet
•Mal paylaşımı
•Tazminat (maddi veya manevi)
3. Mahkemede Hazır Bulunma:
•Eşler duruşmaya bizzat katılmalı ve iradelerini hakime beyan etmelidir.
Anlaşmalı Boşanmanın Sonuçları
•Mahkeme kararıyla evlilik birliği hukuken sona erer.
•Nafaka, tazminat ve velayet gibi hükümler mahkeme kararı doğrultusunda uygulanır.
•Mal paylaşımı, tarafların protokolde belirttiği şekilde yapılır.
•Çocukla kişisel ilişki ve velayet düzenlemeleri protokol doğrultusunda uygulanır.
Kararın İcrası
•Mahkeme kararı gerekçeli olarak yazıldıktan sonra taraflara tebliğ edilir.
•Karar temyiz edilmezse kesinleşir ve nüfus kayıtlarına işlenir.
•Nafaka, tazminat veya mal paylaşımı gibi hükümler ilamlı icra yoluyla yerine getirilebilir.